احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

371

اسرار گياهان دارويى ( فارسى )

گياه جعدهء خزنده نام‌هاى ديگر : جعده بستانى Ajuga - Bugle weed - Bugle rampante مشخصات : گياهى است از خانوادهء Labiatae ، علفى و چندساله . ساقهء آن چهارگوشه و بدون كرك و بلندى آن در حدود يك وجب است . برگهاى آن بدون بريدگى و بيضى كه در بعضى از برگها دندانه‌ها نامنظم و تقريبا بدون كرك مىباشد . گلهاى آن آبى يا گلى يا سفيد است . اين گياه در نقاط مرطوب و چمنزارها و مناطق جنگلى اروپا و آسيا و شمال آفريقا انتشار دارد . در ايران در شمال كشور در گيلان و مراتع اطراف رشت ديده مىشود . طبيعت آن : گرم و خشك است . تركيب شيميايى : در خاكستر آن حدود 30 درصد املاح پتايم و 20 - 15 درصد املاح كلسيم و تركيبات منيزيم و اكسيدهاى آهن مشخص شده است . خواص درمانى : هر صبح و شب هربار يك فنجان از آب دم‌كردهء آن را بنوشيد . تقويت‌كننده و قابض است ، تب را قطع مىكند ، براى معالجهء آسم مفيد است ، در موارد نقر مؤثر مىباشد . جلقوزه نام‌هاى ديگر : ميوهء درخت سقز - گلخنگ - گلخنگ كله - گلخونك كله - حب الحضر - حبة الحضرا - شاقلانقوش - چاتلانقوش - چاتانقو - راقو - سقوز - بنه - پستهء وحشى - و نوشك - قسقان - بكاين - بنشته Pistachier de l'atlas - Wild pistacio مشخصات : گياهى است از خانوادهء پسته Anacardiaceae ، درختى با ارتفاع حدود پانزده متر با تنه‌اى نسبتا قطور و ناصاف و تيره‌رنگ دارد . برگهاى آن شبيه برگهاى درخت پسته شانه‌اى فرد با دو تا پنج برگچه ، هر برگچه بيضى كشيده و نوك‌دار ، روى برگ سبز روشن مايل به آبى براق و پشت برگ سبز مات و كنارهء برگها كمى مژه‌دار ، گلها گروهى خوشه‌اى باز به رنگ زرد ، ميوهء آن كوچكتر از پسته ، حدودا در ابعاد هستهء سنجد و شبيه تخمهء آفتابگردان و داراى پوست قهوه‌اىرنگ و معطر و مغز آن روغنى است . اين